DR. HAYRETTİN PARLAKYILDIZ


AY-KÜ (IQ) ve AKÜ ?!?


Son zamanlarda insanların zekâ yaşı testlerle ölçülmeye başladı veya ölçülmesine ihtiyaç duyulur oldu, nedense??!

Sanki, yıllar önce ölçülüyor da, insanlarımız ona göre okur-yazar oluyor, sanatta-zanaatta el

becerisi kazanıyordu? Buna, ihtiyaç duyuran neydi, acaba ? ya anlamada ? anlatımda zekâ seviyesi düştü ya da yalama-yutkunma-yemede becerimiz istenildiği gibi olmadığı için beceri kaybına uğradık mı dersiniz?... Ne derseniz- deyiniz, zekâmız küstü, -ay-kümüz- düştü demek ki?! Ay düşünce, neden kalsın, o da kıskandı, AY_KÜ yapı şişti.?

İnsanımız gezer tavuk yumurtası yerine uyuşuk-gezmez tavuk yumurtasıyla tanıştı. Organik besinler ve sebzelerle bütünleşti, GDO´lu vücutlar, gülütenli bol ekmekle şekillendi, küresel dünya içine yerleşti, global düşünceliler, kıllı ballarla buluştu, Üzüm pekmeziyle tadı oluştu, ama

dut pekmezindeki vitamini kaybetti. Ballı, hayır lokmalarına alışanlar, pekmezi görünce AYYYpekmez mi diye, küçümser bakış ve dudak kıvırışlar edindi? Yemek yeme adabı, şımarık fast-foodla buluştu; ay-kü de kustu?! Gül ibikli horozların yerini kıl ibikli horozlar aldı, horozun ötümü geldi- yitimi kolay oldu. Yeni bir duvar yazıları oluştu ve bizim yazımızda

buluştu:

? İnsanda ay-kü (IQ), arabada akü?!

Bir ay-küye, bir aküye hastayım.

Arabada aküye, güzelde ay-kü´ye.

Çirkinin parası yok, ay-küsü çok; güzelin ay-küsü yok, parası çok?! ?

? Ülkelerin ortalama IQ´ları ile kişi başına düşen GSMH arasında bağ vardır. Geri kalmış ülkelerin geri kalma sebebi, o ülkelerin insanlarının kalkınmış ülke insanlarından daha aptal oluşudur.

Gerçekten Türkiye Türklerinin ortalama IQ´su 90 çıkıyor. Bu rakamı Batı´nın 100, Çin´in 105 ve Singapur´un 108´i ile karşılaştırabiliriz. Zaten Lynn ve Vanhanen´e göre biz ve Sırplar Avrupa´nın en aptallarıyız.? ( Prof. Dr. İskender Öksüz )

Zeki insanların 15 ortak özelliğinden, kaçına sahibiz? Yapılan araştırmalar IQ seviyesi yüksek olan insanların bazı ortak özelliklere sahip olduklarını göstermiştir. Bu özellikler, zeki insanlarda kişiden kişiye ufak farklılıklar göstermekle birlikte çoğunlukla ortaktırlar. Genel olarak bu özelliklere sahip olan bireylerin, toplumun diğer bireylerine oranla daha zeki oldukları sonucuna varılabilir. Bunlar:

1- Hızlı öğrenirler, 2- Mükemmeliyetçidirler, 3- Objektiftirler, 4- Meraklıdırlar, 5- Gece kuşudurlar, 6- Empati kurabilirler, 7- Duygusaldırlar, 8- Derin ve analitik düşünürler 9- Hayal güçleri yüksektir, 10- Sakin ve olgundurlar, 11- İradelidirler, 12-Kendi kendilerine yeterler, 13- Çok yönlüdürler, 14- Adaletlidirler, 15- Espri anlayışları iyidir.

Zekâmız çevresel değişimlere ayak uydurmamızı ve yaşamsal sorunlara işlevsel çözümler getirmemizi sağlar. Yani, yaşama kabiliyetimizi artırır. Zekâ; kişinin genel bilişsel problem çözme yeteneği olarak tanımlanabilir. Beynin ilişkiler ve benzetmeler yoluyla akıl yürütme kapasitesi, hesaplama ve hızlı sonuca varma yeteneği de denilebilir. Türk Dil Kurumunun tanımında olduğu gibi, ?Zekâ; insanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri algılama, yargılama ve sonuç çıkarma yeteneklerinin tamamı?dır.

Bilim insanları önceleri zekâyı ?genel olarak, aklı-başındalık durumu? şeklinde basitçe tanımlamışlarıdır.. Zekâ, çok sayıdaki bilişsel yeteneğin uygun şekilde kullanımını içerir. Bunlar, objektif ve hızlı kavramsal algılama, görsel algılama, sını_andırma, ilgili bilgileri birleştirme, depolama (hafıza), matematiksel işlem yeteneği ve sözel ifade yetenekleridir.

Zekânın kalıtımsal, yani soya çekim ile bir nesilden diğerine aktarılan bir özellik olduğu genel kabul görmüş bir yaklaşımdır. Yapılan çalışmalar beynimizde bulunan gri madde hacmine kalıtımsal olarak sahip olduğumuzu göstermektedir. Gri maddenin bilişsel performans ile doğrudan bağlantısı kanıtlanmıştır. Ancak çevre etkisi, var olan potansiyeli geliştirmede göz ardı edilemeyecek öneme sahiptir. Öyleyse, GRİ maddeyi, siyahlaştırmamak, kişilik özelliği olarak görülmelidir. Pozitif bakış grinin, negatif bakış siyahın özelliği olmalıdır. Biz bunu neresindeyiz, şeklinde sorularımızla eleştirel bakışımızı geliştirebiliriz?

Zekâmızı etkileyen faktörler; zekâyı doğru şekilde ölçebilmek için onu iyi analiz etmek ve açıklamak gerekir. Bilim insanları bu konuda oldukça kapsamlı çalışmalar yürütmektedir. Araştırmalar zekâmızın pek çok faktörden etkilendiğini göstermektedir.

Bunlar;

?Genlerimiz, ilk gıdalar, çevre, yaşam tarzı? dır.

Zekâmızı etkileyen faktörlerin başında ebeveynlerimizden aldığımız genler yer alır. Genlerimiz, zekâmızın %40 ile %80 arasında değişen oranlarında kısmından sorumludur. Bu oldukça yüksek oranlar beynin