ERKEN TEŞHİS, KANSER TEDAVİSİNDE ATILAN EN ÖNEMLİ ADIMDIR

Şebinkarahisar Toplum Sağlığı Merkezi hekimi, Dr. Uğurgül Adıyaman, Dünya Kanser Gününde erken teşhisin önemine vurgu yaptı.
SAĞLIK 4.02.2020 13:23:00 1325 0

Günümüzde kanser hem dünyada hem de ülkemizde ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer aldığını aktaran Dr. Adıyaman, gazetemize yaptığı yazılı basın açıklamasında, "Dünya genelinde yaklaşık her 6 ölümden biri, ülkemizde ise her 5 ölümden biri kanser nedeniyle gerçekleşmektedir." dedi.

Dr. Adıyaman açıklamasında şu ifadeleri kullandı;

Kanserden ölümlerin yaklaşık üçte biri;tütün kullanımı, yüksek beden kitle indeksi (fazla kilolu ya da şişman/obez olma), meyve ve sebzeden fakir beslenme, yetersiz fiziksel aktivite ve alkol tüketimi gibi başlıca beş davranışsal ve beslenme ile ilgili risk faktöründen kaynaklanmaktadır. Oysa günümüzde kanserlerin %30-50’ye yakınının, risk faktörlerinden kaçınma ve mevcut kanıta dayalı önleme stratejilerinin uygulanması yoluyla önlenebilir durumda olduğu bilinmektedir. Ayrıca, erken tanı konmuş ve uygun şekilde tedavi edilmişse birçok kanserin iyileşme olasılığı da yüksektir.

Uluslararası Kanser Kontrol Örgütü ve Dünya Sağlık Örgütü kanserleri önleme yolunda bizleri şu risk faktörlerinden kaçınmaya davet ediyor:

  • Sigara ve dumansız tütün ürünlerini de içeren tütün kullanımı
  • Fazla kilolu veya obez olmak
  • Düşük meyve ve sebze alımını içeren sağlıksız beslenme
  • Fiziksel aktivite eksikliği
  • Alkol kullanımı
  • Cinsel yolla bulaşan Human Papilloma Virus (HPV) enfeksiyonu
  • Hepatit veya diğer kanserojen enfeksiyonlara maruziyet
  • İyonlaştırıcı ve ultraviyole radyasyon maruziyeti
  • Kentsel hava kirliliği
  • Katı yakıt kullanımından kaynaklanan iç mekan dumanı

 

Sonuç itibariyle; kansere yol açabileceği kanıtlanmış risk faktörlerinin farkına vararak, bunlardan korunmada bireysel-toplumsal bazda yapılacaklar konusunda bilgilenerek ve önleme çabalarını kararlılıkla sürdürerek ileri dönemlerde daha da büyük bir toplumsal yük haline gelmesi beklenen kanserle savaşmada önemli kazanımlar elde edileceğine şüphe yoktur.

 

Bazı kanserlerin erken uyarı işaretlerini tanımak düşük maliyetlidir ve çoğu durumda herhangi bir özel teknoloji gerektirmez. Her birimiz vücudumuz için neyin normal olduğunu bilme ve olağandışı değişiklikleri tanıma konusunda doğru bilgileri tüm sağlık kuruluşlarımızdanözellikle birinci basamak sağlık kuruluşlarımızda (Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM) , Toplum Sağlığı Merkezleri (TSM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ve Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM)) çalışan sağlık çalışanlarından alabiliriz.

Ülkemizde Yürütülen “Kanserde Erken Teşhis” Programları;Dünya Sağlık Örgütü tarafınca taranması önerilen; meme, kalın bağırsak ve rahim ağzı kanserleri için, toplumun kaynaklarına ve hastalık yüküne uygun olarak tarama programları yürütülmektedir. Ülke genelinde kanser taramaları; Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM) , Toplum Sağlığı Merkezleri (TSM), Sağlıklı Hayat Merkezleri(SHM) ve Aile Sağlığı Merkezleri(ASM) deücretsiz olarak yapılmaktadır.Erken teşhiste en önemli faktör, kişinin bu konuda bilinçlendirilmesidir. Erken tanı için aşağıdaki yöntemler uygulanmaktadır

Meme kanseri tarama programında;20-40 yaş arası kadınlara;verilen eğitimlerle ayda bir kendi kendine meme muayenesi yapmaları,meme kanseri belirtilerden biri görüldüğünde ise vakit geçirmeden doktora başvurmaları gerektiği öğretilmektedir. Ayrıca iki-üç yılda bir sağlık kuruluşlarında meme muayenesi olunmalıdır.

40-69 yaş arası kadınlar; Ayda bir kendi kendine meme muayenesi yapılmalı , yılda bir sağlık kuruluşlarında meme muayenesi olunmalı  ve iki yılda bir mamografi çektirilmelidir.  

 

Kalın bağırsak kanseri taramaları, 50-70 yaş arasındaki kadın ve erkeklere 2 yılda bir gaitada gizli kan testi (GGT) yapılmakta , 10 yılda bir kolonoskopi önerilmektedir. Ailede kalın bağırsak kanseri öyküsü olanlarda ise tarama 40 yaşından itibaren yapılmaktadır.  Dışkıda gizli kan saptanıp kolonoskopi yapılan kişilerde henüz kanserleşmemiş polip halindeki tümörler tespit edilerek kanser gelişmesi önlenebildiği gibi, kanser gelişmiş olan olgularda da erken teşhis ile ölüm oranları azaltılmaktadır.

Rahim ağzı kanserleri taramaları30 - 65 yaş arası tüm kadınlarımıza 5 yılda bir HPV-DNA ve smear testi yapılmaktadır.

 

Siz değerli Şebinkarahisar halkını daücretsiz tarama programlarımız ve erken teşhis için Şebinkarahisar Toplum Sağlığı Merkezimize bekliyoruz. Unutmayalım ki erken teşhis hayat kurtarır.

 

 

Kaynak: Sağlık Bakanlığı