12 EYLÜL DARBESİ VE ERDAL EREN...
12 Eylül 1980 darbesi 39. yılında darbenin siyasi ve toplumsal hayatımızda yarattığı tahribatın detayları anlatılmaya devam ediyor.
Tarih: 12.9.2019 13:21:51/ 588okunma / 0yorum

Derlenen bilgilere göre, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin emir komuta zinciri içinde gerçekleştirilen son askeri darbesi 12 Eylül, idam, kötü muamele ve insan hakları ihlalleriyle zihinlerdeki yerini koruyor.

TRT Radyosunda, 12 Eylül sabahı İstiklal Marşı´nın ardından çalınan Harbiye Marşı ve dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren imzalı Milli Güvenlik Konseyi "bir numaralı" bildirisinin okunmasıyla demokrasiye darbe resmen ilan edildi.

Kanlı 12 Eylül darbesinin üzerinden 39 yıl geçti

/resimler/2019-9/12/1324405621925.jpg

12 Eylül karanlığına giden sürecin hazırlıkları Haziran 1980´den itibaren Genelkurmay Başkanlığı Karargahı´nda yapılmaya başlandı. Kod adı "Bayrak Harekatı" olarak belirlenen darbe planının uygulanması için ordu komutanlarına 11 Temmuz saat 04.00´te harekete geçilmesi emri verildi.

2 Temmuz´da Süleyman Demirel´in Başbakanlığındaki hükümetin güvenoyu almasıyla darbeciler bu planı erteledi.

Tarihler 12 Eylül´ü gösterdiğinde söz konusu plan, aynı isimle sabaha karşı uygulandı ve darbeciler ülke yönetimine el koydu.

Emir-komuta zinciri içinde gerçekleştirilen bu darbe, 27 Mayıs 1960 darbesi ve 12 Mart 1971 muhtırasının ardından silahlı kuvvetlerin yönetime üçüncü kez açık müdahalesi olarak tarihteki yerini aldı.

Meclis lağvedildi, anayasa kaldırıldı

/resimler/2019-9/12/1324015777162.jpg

Darbeciler Evren, Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Nurettin Ersin, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Tahsin Şahinkaya, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nejat Tümer ve Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Sedat Celasun´dan oluşan Milli Güvenlik Konseyi, bütün yetkileri ele aldı.

Anayasayı uygulamadan kaldıran darbeciler, ardından TBMM´yi lağvederek antidemokratik faaliyetlerine devam etti.

Ülke genelinde sıkıyönetim ilan edildikten sonra sivil toplum kuruluşlarını hedef alan darbeciler, Türk Hava Kurumu, Çocuk Esirgeme Kurumu ve Kızılay dışındaki derneklerin faaliyetlerini durdurdu.

Siyasi partilerin kapısına kilit vuran darbeciler, Süleyman Demirel ile Bülent Ecevit´i Hamzakoy´a, Necmettin Erbakan ile Alparslan Türkeş´i ise Uzunada´ya sürgüne göndererek, siyasi yasaklar getirdi.

"Asmayalım da besleyelim mi?"

erdal eren ile ilgili görsel sonucu

Ülkeye karanlık günler yaşatan darbeciler, acısı yıllarca hafızalardan silinmeyecek idam kararlarının da mimarı oldu.

Darbeden sonra ilk idamlar, 9 Ekim 1980 tarihinde gerçekleşti. Sol görüşlü Necdet Adalı, ardından ülkücü Mustafa Pehlivanoğlu idam edildi.

Darbe öncesinde bir askeri inzibat erini öldürdüğü gerekçesiyle hüküm giyen 17 yaşındaki  Şebinkarahisarlı hemşehrimiz Erdal Eren, 19 Mart 1980´de idama mahkum edildi. Darbeci Kenan Evren´in 17 yaşında astırdığı Erdal Eren için söylediği "Asmayalım da besleyelim mi?" sözü ise hafızalardaki yerini koruyor.

Eren´in idam kararı, Yargıtay tarafından iki kez iptal edilmesine rağmen, Milli Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan kararla ve yaşı büyütülerek 13 Aralık 1980´de Ankara Ulucanlar Cezaevi´nde infaz edildi.

Kanlı uygulamaların yanı sıra demokrasinin askıya alındığı süreçte 650 bin kişi gözaltına alındı, açılan 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı, 7 binden fazla kişi için de idam cezası istendi. 517 kişinin "ölüm cezasına" çarptırıldığı süreçte, 50 kişi idam edildi.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından 14 bin kişinin çıkarıldığı bu dönemde, yaklaşık 100 bin kişi "örgüt üyesi olma" suçundan yargılandı, 30 bin kişi ise "sakıncalı" olduğu iddiasıyla işlerinden edildi.

Kültür ve sanat hayatının da hedef alındığı bu dönemde, yaklaşık bin film yine sakıncalı bulunduğu için yasaklandı, 4 bine yakın öğretmen ve yüzlerce üniversite görevlisinin işine son verildi. Onlarca gazeteci için de binlerce yıla varan hapis cezaları istendi.

İnsanlık onurunu hiçe sayan uygulamaların mimarları sözde Milli Güvenlik Konseyi üyesi darbeci generallerin belirlediği Danışma Meclisinin hazırladığı anayasa, 1982´de "güdümlü" referandumla yüzde 92´lik "evet" oyu aldı. Darbenin baş aktörü Evren ve diğer darbecilerin ömür boyu yargılanmasını engelleyen "geçici 15´inci madde" de darbe anayasasına dahil edilmişti.

Darbenin sorumluları ilk kez hakim karşısında

"Milli Güvenlik Konseyi üyelerinin yargılanamayacağı"na dair anayasanın geçici 15´inci maddesi, 12 Eylül 2010´daki referandumun ardından kaldırıldı.

Ardından Türkiye´nin dört bir tarafından, darbenin sorumluları ile bu kişilerin emir ve talimatlarını uygulayanlar hakkındaki suç duyuruları yapıldı.

O dönem hayatta olan Evren ile eski Hava Kuvvetleri Komutanı Tahsin Şahinkaya hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldı.

Evren ve Şahinkaya hakkında hazırlanan iddianamenin Ankara 12´nci Ağır Ceza Mahkemesince 10 Ocak 2012´de kabul edilmesiyle Türkiye tarihinde ilk kez bir darbenin sorumluları yargı önüne çıkarıldı.

İki darbeci, ´´Türkiye Cumhuriyeti Anayasası´nın tamamını veya bir kısmını değiştirmeye veya ortadan kaldırmaya ve anayasa ile teşekkül etmiş olan Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasına engel olmaya cebren teşebbüs etmek´´ ile suçlandı.

Sağlık gerekçesiyle duruşmalara katılmayan Evren ve Şahinkaya, telekonferans aracılığıyla yaptıkları savunmalarında suçlamaları kabul etmedi, kurucu iktidar olduklarını, mevcut mahkemelerin kendilerini yargılayamayacağını öne sürdü.

Devam eden dava, Ankara 12´nci Ağır Ceza Mahkemesi yasayla kapatılınca dosya Ankara 10´uncu Ağır Ceza Mahkemesine devredildi.

Mahkeme, 18 Haziran 2014´te Evren ve Şahinkaya´yı, 1979´da verdikleri muhtırayla "anayasa ve TBMM´yi ortadan kaldırmaya ve görevini yapmasını engellemeye teşebbüs", 1980´de de cebren "anayasayı tağyir, tebdil veya ilgaya ve bu kanun ile teşekkül eden TBMM´yi ıskat ve cebren men" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırdı.

Mahkeme, takdiri indirimle cezayı müebbet hapse çevirdi.

Evren ve Şahinkaya hakkında, Askeri Ceza Kanunu´nun "askeri rütbelerin sökülmesi"ne ilişkin 30´uncu maddesinin de uygulanmasına karar verildi.

Hükmün ardından sanık avukatları, kararı temyiz etti. Dosya Yargıtay´dayken Evren, 10 Mayıs 2015´te 98 yaşında, Şahinkaya ise 9 Temmuz 2015´te 90 yaşında öldü.

Yargıtay 16´ncı Ceza Dairesi, temyiz incelemesinde, sanıkların ölümleri nedeniyle davanın düşürülmesine karar verdi.

Yargıtayın ikinci bozma kararı

Dosyayı yeniden görüşen yerel mahkeme, karara uyarak düşme kararı verdi ve dosya tekrar Yargıtay 16´ncı Ceza Dairesine geldi. Daire, yerel mahkemenin kararını bu kez de usul yönünden bozdu.

Bozma kararında, yerel mahkemenin gerekçesinde lehe olan kanunun 765 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) hükümleri olduğu belirtilmesine karşın, hüküm fıkrasında 5237 sayılı TCK ve Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uyarınca karar verilmesi suretiyle gerekçe ile hüküm arasında karışıklığa neden olunmasının kanuna aykırı olduğu belirtildi.

Ceza dairesinin bozma kararına uyan mahkeme, Evren ve Şahinkaya hakkındaki kamu davasının ölüm nedeniyle "ortadan kaldırılmasına" karar verdi.

Yargıtay 16´ncı Ceza Dairesinin sanıklar hakkında verilen hükmü usul yönünden bozmasının ardından 12 Mayıs 2019´da yeniden yargılama yapan Ankara 10´uncu Ağır Ceza Mahkemesi, bu kez Evren ile Şahinkaya hakkında "kamu davasının ortadan kaldırılmasına" karar verdi.

Ayrıca Evren ve Şahinkaya´nın malvarlıklarına el konulması ve sanıkların TSK´den çıkarılması ile rütbelerinin geri alınmasına yer olmadığına hükmedildi.








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: EYLÜL DARBESİ ERDAL EREN
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
EĞRİBEL´DE İNŞAAT YENİDEN BAŞLIYOR
EĞRİBEL´DE İNŞAAT YENİDEN BAŞLIYOR
Uzun bir süredir yapım çalışmaları duran Eğribel Tünel inşaatı için ikmal ihalesinin yapıldığı açıklandı. Tüneldeki çalışmaların gelecek ay başlanacağı öğrenildi.
ÖDÜLLÜ KİTAP OKUMA YARIŞMASI
ÖDÜLLÜ KİTAP OKUMA YARIŞMASI
İlçemizde öğrenci ve vatandaşlara yönelik ödüllü kitap okuma yarışması düzenlenecek.
´İLETİŞİMDE USTALIK EĞİTİMİ´ TAMAMLANDI
´İLETİŞİMDE USTALIK EĞİTİMİ´ TAMAMLANDI
Şebinkarahisarlılar Yardımlaşma Derneği Gençlik Kolları tarafından başlatılan İletişimde Ustalık Eğitimi sona erdi.
TZOB HEYETİNDEN İNCELEME
TZOB HEYETİNDEN İNCELEME
Türkiye Ziraat Odaları Birliği teknik Müşavirleri Bülent Uyanık ve Neşe Tezer´den oluşan araştırma heyeti ile Giresun Ziraat Odası İl Koordinasyon Başkanı Abdullah Şahin, Şebinkarahisar´da incelemelerde bulundu.
ÇAMOLUKLULAR, YÜKSEKOKULUNA SAHİP ÇIKIYOR
ÇAMOLUKLULAR, YÜKSEKOKULUNA SAHİP ÇIKIYOR
Geçen hafta ulusal basında da yer alan ve Çamoluk Meslek Yüksekokulunun (MYO) öğrenci azlığına dikkat çekip "Dağ Başındaki Okul" olarak adlandırılan Alucra Turan Bulutçu MYO Çamoluk Yerleşkesine Çamoluklulardan tepki geldi.
ÖĞRENME ŞENLİĞİ DÜZENLENDİ
ÖĞRENME ŞENLİĞİ DÜZENLENDİ
Tamzara Dokuması Giresun Öğrenme Şenliği´nde Tanıtıldı
NİHAYET O DOKTOR ATANDI
NİHAYET O DOKTOR ATANDI
Şebinkarahisar Devlet Hastanesi´nde uzun zamandır beklenen anestezi doktoru nihayet atandı.
ŞEBİNKARAHİSAR SEZONUN İLK MAÇINA ÇIKIYOR
ŞEBİNKARAHİSAR SEZONUN İLK MAÇINA ÇIKIYOR
Giresun Büyükler 1. Amatör Küme´de mücadele eden Şebinkarahisar Belediyespor Futbol Takımı, 2019-2020 sezonunun ilk maçını deplasmanda Boztekkespor ile oynayacak.
2019 KÖYDES ÇALIŞMALARI TAMAMLANDI
2019 KÖYDES ÇALIŞMALARI TAMAMLANDI
Tengir: Köylerin diğer sorunlarının 2020 yılındaki KÖYDES programıyla giderileceğini söyledi.
E-Gazete
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
HAKKIMIZDA

Yeni Şebinkarahisar, 12 Eylül Yönetiminin faşist uygulamalarına ve işkencelere direnmesini bilmiş, ANAP`a da, CHP`ye de, DYP`ye de, RP`ye de, DSP`ye, MHP`ye ne de AKP´ye muhalif olmuş, kimsenin yayın organı olarak davranmamıştır. Biz bugüne kadar hiçbir partinin yandaşı olmadığımız gibi bu güne kadar kimsenin güdümünde de hareket etmedik, yalakalık da yapmadık. Biz her zaman Şebinkarahisar`ın, Şebinkarahisarlının yanında olduk. Şebinkarahisar`ın sorunlarının çözümü için çaba harcadık. Bunun için de hangi parti iktidarda ise o partiye muhalif olmaktan çekinmedik. Yapılan olumlu çabaları ve hizmetleri de destekledik.

"Yeni Şebinkarahisar Gazetesi, Şebinkarahisar`a her sabah daha iyi hizmet etmek emeliyle yola çıkanlarındır."